آزمون های شخصیت شناسی برای کودکان دبستانی باید با احتیاط استفاده شوند؛ زیرا شخصیت آن ها هنوز درحال شکل گیری است. بااین حال، برخی از این مدل ها می توانند به شناخت استعدادها، شیوه های یادگیری، تعاملات اجتماعی و نیازهای تربیتی آن ها کمک کنند. در ادامه، ارتباط آزمون های مختلف با کودکان دبستانی را بررسی می کنیم:
آزمون نئو( NEO-PI-R یاNEO-FFI )
مدل:
پنج عامل شخصیت (روان رنجوری، برون گرایی، گشودگی، توافق پذیری، وظیفه شناسی.)
ارتباط با کودکان:
کمک به شناسایی نقاط قوت و ضعف شخصیتی کودک.
پیشبینی نحوۀ برخورد او با چالشهای مدرسه.
تشخیص میزان مسئولیتپذیری و اجتماعیبودن کودک.
کاربرد:
معلمان و والدین می توانند سبک یادگیری و تربیتی کودک را با توجه به ویژگی های شخصیتی او تنظیم کنند.
مدل تاکمن ( Tuckman’s Model of GroupDevelopment )
مدل:
رشد گروهی در پنج مرحله (تشکیل، طوفان، هنجارسازی، عملکرد، خاتمه.)
ارتباط با کودکان:
بیشتر برای تحلیل کار گروهی در کلاسهای درسی و فعالیتهای گروهی مناسب است.
معلمان میتوانند بفهمند که چگونه گروههای دانشآموزی شکل میگیرند و چگونه مشکلات بین آنها را مدیریت کنند.
کاربرد:
مناسب برای برنامه ریزی فعالیت های تیمی و مشارکتی در مدرسه.
آزمون کتل ( PF 16 - Sixteen Personality Factors )
مدل:
۱۶ عامل شخصیتی شامل اعتمادبه نفس، پایداری هیجانی، تسلط اجتماعی و ...
ارتباط با کودکان:
نسخۀ اصلی این آزمون برای بزرگسالان طراحی شده، اما میتوان از برخی عوامل آن برای بررسی رفتار کودکان استفاده کرد.
میتواند به شناسایی کودکانی که اضطراب بالا یا اعتمادبهنفس پایین دارند، کمک کند.
کاربرد:
مناسب برای مشاوران مدرسه جهت تشخیص مشکلات رفتاری و احساسی.
آزمون دیسک ( DISC )مدل:
چهار سبک رفتاری (سلطه گر، تأثیرگذار، وظیفه شناس، حمایتگر.)
ارتباط با کودکان:
شناسایی نحوۀ تعامل کودک با دیگران (آیا رهبر است؟ آیا پیرو است؟ آیا روی نظم تمرکز دارد؟.)
کمک به معلمان در درک بهتر شخصیت کودکان برای تنظیم سبک آموزش.
کاربرد:
استفاده در کلاس های مشارکتی برای تشخیص نقش هر کودک در کارهای گروهی.
آزمون ( MBTI مایرز ـ بریگز)
مدل: ۱۶ تیپ شخصیتی براساس چهار ُبُعد شناختی (درون گرا/ برون گرا، حسی/ شهودی، منطقی/ احساسی، منظم/ منعطف)
ارتباط با کودکان:
در نسخههای کودکانه، میتوان نحوۀ یادگیری و شیوۀ تصمیمگیری کودکان را شناسایی کرد.
برخی کودکان ممکن است یادگیری مفهومی را ترجیح دهند (شهودی،) درحالیکه برخی دیگر یادگیری عملی را دوست دارند (حسی.)
کاربرد:
به معلمان کمک می کند سبک تدریس خود را متناسب با تیپ شخصیتی کودک تنظیم کنند.
مدل مزاج ها ( دموی، صفراوی، سوداوی، بلغمی )
مدل:
چهار تیپ رفتاری و فیزیولوژیکی براساس طب سنتی.
ارتباط با کودکان:
تأثیر بر نحوۀ یادگیری و تعامل اجتماعی.
تشخیص روحیات کودک ُ (آیا پرانرژی است؟ آیا محتاط و58 شخصیت شناسی منطقی است؟ آیا احساساتی است؟.)
انتخاب روشهای تربیتی و تغذیهای مناسب.
کاربرد:
مدارس می توانند براساس مزاج کودکان، روش های آموزشی و حتی فعالیت های جسمانی مناسب را پیشنهاد دهند.
شخصیت کارآفرین ( Entrepreneurial Personality )
مدل:
ویژگی های افراد کارآفرین شامل ریسک پذیری، خلاقیت، انعطاف پذیری و استقلال.
ارتباط با کودکان:
کودکانی که خلاق، ماجراجو و مستقل هستند، ممکن است ویژگیهای کارآفرینی داشته باشند.
کم علاقه به حل مسائل، ِ بعضی از کودکان از همان سنین ساختن چیزهای جدید و نوآوری دارند.
کاربرد:
معلمان می توانند این ویژگی ها را شناسایی کرده و فعالیت هایی مانند پروژه های عملی، مسابقات خلاقیت و کارآفرینی کودکانه را پیشنهاد دهند.
کدام آزمون برای کودکان دبستانی بهتر است؟
اگر هدف شناخ ِتِ تعاملات اجتماعی و رفتار گروهی باشد: مدل دیسک و تاکمن مناسب است.59 شخصیت شناسی
اگر تمرکز روی شناخت شخصیت فردی باشد: آزمون های ،NEO MBTIو کتل بهتر عمل می کنند.
اگر بخواهید از روش های سنتی استفاده کنید: مزاج شناسی مفید است.
اگر به دنبال شناسایی استعدادهای خلاق و کارآفرینانه هستید: مدل شخصیت کارآفرین کاربرد دارد. در نهایت، ترکیب چند مدل با هم می تواند دیدگاه کامل تری دربارۀ دانش آموزان ارائه دهد.